گردشگران داخلی ایران در سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۹۳ هزار و ۸۹۴ میلیارد تومان هزینه کرده بودند که این رقم نسبت به سال قبل از آن با افت۳۹ .۷ درصدی مواجه شده بوده است. دلیل این افت نیز او جگیری بیماری کرونا در آن سال است.  بعد از سال 2020 گردشگری داخلی روند رو به رشدی را طی کرد، به طور ی که در سال ۲۰۲۱ هزینه کرد گردشگران داخلی ایران ۴۸.۹ درصد رشد داشته و به ۱۳۹ هزار و ۷۷۲ میلیارد تومان رسیده است .درحالیکه براساس آمارها، چشم انداز هزینه های گردشگری داخلی در سراسر دنیا روند رو به رشدی را نشا ن می دهد، ایران نیز تحت تأثیر روند جهانی قرار دارد.

وضعیت و تحلیل گردشگری داخلی ایران

براساس نتایج آمارگیری از گردشگران ملی مرکز ملی آمار ایران در سال 1400 ،ا ز جامعه 26 میلیون و 302 هزارنفری خانوار کشور، حدود 70درصد از آنان در سال 1400 سفر نرفته و تنها هفت میلیون و 788 هزار خانوار معادل 30 درصد خانوارهای کشور در این سال به سفر رفته اند.

ازسوی دیگر نگاهی به تعداد سفرهای بومی اعضای خانوار برحسب سفر با اقامت شبانه یا بدون اقامت شبانه نیز نشا ن می دهد. در سال1400 ، حدود 42 درصد سفرها با اقامت شبانه و 58 درصد بدون اقامت شبانه بوده که البته درصد خانوارهای سفر رفته در طول سال 1400 از بهار1398 کمتر است.

روند سفر ایرانیان نشان می دهد همزمان با افزایش جمعیت، میزان سفرها نیز با افزایش نسبی همراه بوده است که با شیوع کرونا این روند متوقف شد، اما با بررسی آمار سفرهای نوروزی در سال ۱۴۰۲ مشاهده می شود سفرها روند افزایشی نسبت به دوران کرونا به دست آورده است.

به طور ی که طبق گزارش دبیر ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر در سال 1402 از ۲۵ اسفندماه سال ۱۴۰۱ تا ۱۵ فروردین ماه سال ۱۴۰۲ ، درمجموع ۵۷ .۱ میلیون نفر شب اقامت ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۱۷ درصد رشد داشته است.

بین سا لهای 1390 تا 1400 1 در کل از نظر کمیت )ب هجز ایام محدودیت های بیماری کرونا( گردشگری داخلی در ایران رو به افزایش بوده که برمبنای داده های موجود، سرانه سفرهای خانوارها چند برابر شد ه است. بااین حال افزایش کمیت سفر را نمی توان نشانه موفقیت یا بهبود شرایط دانست.  همان طور که جدول ( 1) مشخص است متوسط هزینه های غیرخوراکی خانوار ایرانی شهری از سال 1385 تا سال 1399روند صعودی را طی کرده، اما شتاب رشد هزینه های فراغتی )شامل تفریح و سرگرمی، هتل، مسافرخانه، مسافرت های دسته جمعی(  کمتربوده است. به عبارتی نسبت هزینه های فراغتی به هزینه های غیرخوراکی سالیانه خانوار با کاهش روبه رو بوده و سبد فراغتی خانوار با تغییرمعناداری روبه رو شده است./مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی